Jesień w Danii. Brązowe skarby już lecą z drzew

Jesień w Danii. Brązowe skarby już lecą z drzew

Duńska jesień na dobre zagościła w parkach i lasach, a pod nogami szeleszczą pierwsze kolorowe liście. Choć leśne ścieżki kuszą już zapachami i zbieraniem grzybów, to prawdziwym bohaterem dzisiejszych spacerów jest kasztan. Warto jednak pamiętać o pewnej podstawowej zasadzie, o której w ostatnich dniach przypomniało duńskie radio DR: kasztanowiec a kasztan jadalny to dwa zupełnie różne drzewa.

Zwykły kasztanowiec (rodzący tzw. kasztany końskie) daje owoce idealnie krągłe, lśniące i opatrzone charakterystyczną jasną plamką. Ich zielona łupina ma niewiele grubych, rzadkich kolców. Choć wyglądają pięknie, są całkowicie niejadalne, a dla psów i kotów wręcz trujące. To właśnie z nich Duńczycy od pokoleń tworzą słynne jesienne ludziki (kastanjedyr). Samo drzewo sprowadzono do Danii z Bałkanów w 1721 roku – początkowo służyło jako roślina ozdobna oraz pasza dla zwierzyny płowej. Tradycja składania figurek z zapałek i kasztanów narodziła się prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku.

Z kolei kasztan jadalny bez trudu rozpoznacie po spłaszczonym kształcie i ostrym, lekko włochatym czubku. Jego skorupka przypomina mocno zwiniętego, gęsto usianego igłami jeża. Owoc ma łagodny, wyraźnie słodkawy smak. Mimo swoich kulinarnych walorów, w Danii zdecydowanie częściej trafia do wazonów jako element dekoracji niż na talerze. Powód jest prosty – klasyczny kasztanowiec jest tu po prostu o wiele bardziej pospolity.

Z tradycją zbierania tych owoców wiąże się też stara, urokliwa przesądność. Noszenie kasztana w kieszeni miało chronić przed reumatyzmem i przynosić szczęście. Medycznego uzasadnienia w tym brak, choć ciągłe obracanie gładkiej kulki w dłoni doskonale rozgrzewa palce podczas chłodnych spacerów. W Danii krąży też anegdota o wybitnym fizyku Nilsie Bohrze, który zapytany, czy jako naukowiec wierzy w moc talizmanu z kasztana, miał z uśmiechem odpowiedzieć: „Oczywiście, że nie, ale słyszałem, że to działa nawet wtedy, gdy się w to nie wierzy”.

Sezon trwa zazwyczaj od września do listopada. Właśnie teraz owoce same masowo spadają na ziemię – pamiętajcie, by zbierać tylko te, które już leżą na trawie, i nie rwać ich prosto z gałęzi.

A jeśli podczas zbierania dacie się ponieść krokom i wejdziecie głębiej w las, z pewnością natkniecie się na grzyby. Temat ten szeroko opisywaliśmy miesiąc temu, więc dziś przypominamy jedynie złotą zasadę: w lasach państwowych możecie zbierać je swobodnie na własny użytek, natomiast w lasach prywatnych przed zejściem ze ścieżki należy zawsze uzyskać zgodę właściciela.

Zbierajcie z głową i wkładajcie do koszyków tylko te dary jesieni, które potraficie bezbłędnie rozpoznać.

A jak to wygląda u Was? Nosicie już jeden „szczęśliwy” egzemplarz w kieszeni płaszcza, czy oddajecie wszystkie zapasy dzieciom do tworzenia jesiennego zoo?